|
*หมายเหตุ*-เป็นการแถลงข่าวร่วมระหว่างผู้บริหารของกระทรวงสาธารณสุข(สธ.)ของไทย
ตัวแทนศูนย์ควบคุมโรคแห่งชาติสหรัฐอเมริกา(ซีดีซี) ผู้แทนองค์การอนามัยโลกประจำประเทศไทย
และองค์การอาหารและเกษตรกรรมแห่งสหประชาชติ(เอฟเอโอ) ประจำภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก
เรื่องการแพร่ระบาดของไข้หวัดนก โดยเฉพาะในประเด็นที่ว่าเชื้ออาจแพร่ระบาดจากคนสู่คน
เมื่อวันที่ 28 กันยายน
***น.พ.จรัล ตฤณวุฒิพงษ์
รักษาการปลัด สธ.และอธิบดีกรมควบคุมโรค
สถานการณ์การแพร่ระบาดของไข้หวัดนก
วันที่ 28 กันยายน ได้ยืนยันผู้ติดเชื้อไข้หวัดนกเป็นรายที่ 3 นับตั้งแต่การแพร่ระบาดในระลอกที่
2 ได้แก่ นางปราณี ทองจันทร์ อายุ 26 ปี จ.นนทบุรี ซึ่งขึ้นไปดูแลลูกสาวที่ป่วยเป็นปอดบวมใน
จ.กำแพงเพชร และต่อมาได้เสียชีวิตด้วยโรคปอดบวมรุนแรงในวันที่ 20 กันยายน
ที่ผ่านมา ทั้งนี้ จากผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการคณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล
ยืนยันพบสารพันธุกรรมของเชื้อไข้หวัดนก(เอช 5) จากชิ้นเนื้อปอดที่ได้จากการชันสูตรศพ
อย่างไรก็ดี คณะกรรมการของกระทรวงสาธารณสุข
ยังได้ร่วมมือกับองค์การอนามัยโลก และศูนย์ควบคุมโรคแห่งสหรัฐอเมริกา(ซีดีซี)
เพื่อพิจารณาการป่วยด้วยโรคปอดบวมในครอบครัวดังกล่าว ซึ่งสงสัยว่าอาจจะเป็นไข้หวัดนก
โดยได้ข้อสรุปว่า ด.ญ.ศกุนตลา ซึ่งเป็นลูกของนางปราณี และเสียชีวิตไปก่อนหน้านี้เมื่อวันที่
8 กันยายน นั้น น่าจะเป็นโรคไข้หวัดนกและได้รับเชื้อจากไก่ที่ทยอยตายอย่างผิดปกติในหมู่บ้านและที่บ้านของตนเอง
สำหรับข้อกังวลที่ว่าการติดเชื้อของนางปราณีอาจเกิดจากการติดจากลูกสาว
หรือเป็นการติดเชื้อจากคนสู่คนนั้น คำถามขณะนี้คงจะอยู่ที่ว่านางปราณีติดเชื้อจากใคร
ซึ่งจากการสอบประวัติเบื้องต้นพบว่า นางปราณีได้ไปดูแลลูกสาวซึ่งรักษาตัวอยู่ที่ร.พ.กำแพงเพชรอย่างใกล้ชิด
และยังได้พักค้างคืนบ้านของพี่สาว(นางประนอม) เป็นเวลาอีก 2 คืน ก่อนเดินทางกลับมาทำงานที่กรุงเทพฯ
และเสียชีวิตในเวลาต่อมา ซึ่งสถานการณ์ดังกล่าวอาจเป็นไปได้ว่า นางปราณีอาจจะติดเชื้อจากสิ่งแวดล้อมหรือจากการสัมผัสโดยตรง(direct
contact) กับสัตว์ที่เป็นโรค หรืออาจจะติดจากลูกสาวซึ่งกำลังป่วยอยู่
โดยทั้ง 2 ความเป็นไปได้นี้ เราก็ยังไม่อาจชี้ชัดลงไปได้ว่าเกิดจากอะไรแน่นอน
และไม่อาจชี้ขาดว่ามีการติดจากคนสู่คน
มันเป็นไปได้ทั้ง 2 กรณี แต่เราก็พบว่าการจะติดเชื้อหรือแพร่เชื้อไม่ได้ติดกันง่ายๆ
ต้องใกล้ชิดกันมาก ซึ่งกรณีนี้หากนางปราณีติดจากลูกสาวจริง ก็คงเพราะเป็นการดูแลอย่างใกล้ชิดมากๆ
แต่ทั้งนี้ จากเชื้อที่พบในตัวของนางปราณีและนางประนอมที่เรานำมาตรวจ
โดยเปรียบเทียบกับเชื้อที่มีการระบาดในรอบแรก ก็ยังเป็นเชื้อตัวเดิมทุกประการ
ยังไม่ได้มีการกลายพันธุ์แต่อย่างใด
จากข้อมูลที่ไม่เป็นทางการพบว่า
โอกาสการติดเชื้อไข้หวัดนกนี้มีค่อนข้างน้อย โดยถ้าไปสัมผัสโดยตรง
ก็อาจจะมีโอกาสติดเชื้อ 1 ใน 100 ขณะที่ถ้าติดเชื้อแล้ว โอกาสที่เชื้อจะฟักตัวก็มีเพียง
1 ใน 1000 อีกทั้งกรณีสงสัยคล้ายๆ กับที่เกิดขึ้นกับนางปราณีนี้ ก็เคยเกิดที่ฮ่องกงมาแล้ว
แต่ก็ยังสรุปยืนยันไม่ได้เช่นกัน
สำหรับการติดตามดูแลครอบครัวของนางประนอมในตอนนี้
ซึ่งมีทั้งลูกคนโต ลูกคนเล็ก และย่า ก็พบว่าทุกคนยังสบายดี รวมถึงผู้ที่ใกล้ชิดนางปราณีทุกคนก็ไม่เป็นไร
โดยขณะนี้ถือว่าพ้นระยะฟักตัวหมดแล้ว ไม่มีการแพร่เชื้อไปที่อื่น ส่วนการดูแลนางประนอมและลูกชาย
ซึ่งกำลังรักษาตัวอยู่ที่ ร.พ.กำแพงเพชรนั้น ก็จะดูแลอย่างดีเพื่อป้องกันการแพร่เชื้อต่อไป
***น.พ.ธวัช สุนทราจารย์
รองปลัด สธ. ในฐานะประธานศูนย์ปฏิบัติการไข้หวัดนก
ในช่วงบ่ายวันนี้จะมีการประชุมคณะทำงานนัดแรก
โดยจะเดินเครื่องเต็มร้อย ทั้งในบทบาทการเฝ้าระวัง การให้คำแนะนำทั่วไป
การรวบรวมข้อมูลทางด้านระบาดวิทยา และการประเมินแนวโน้มสถานการณ์ และจะมีการประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งในและระดับประเทศ
โดยหลังจากนี้ก็จะมีการประชุมทุกวัน
สำหรับในกรณีการเสียชีวิตของนางปราณีนั้น
ยังไม่สามารถยืนยันได้ว่าเกิดจากการติดเชื้อจากคนสู่คน ซึ่งหลังจากนี้คงต้องมีการเฝ้าระวังโรคและติดตามเชื้ออย่างใกล้ชิด
แม้ว่าจะยังไม่สามารถยืนยันได้ว่าติดจากคนสู่คนหรือไม่ โดยขณะนี้ได้ส่งตัวอย่างน้ำเหลืองของ
ด.ญ.ศกุนตลา ไปยังที่ซีดีซี แอตแลนตา เพื่อตรวจดูว่าเชื้อหวัดนกมีการกลายพันธุ์แล้วหรือไม่
ส่วนระยะเวลาการตรวจนั้น ไม่สามารถระบุได้ ต้องขึ้นอยู่กับผลของแล็บ
ประกอบกับน้ำเหลืองที่ส่งไปมีจำนวนเพียงเล็กน้อย อาจต้องใช้เวลาการเพาะเชื้อนาน
และยังไม่แน่ใจว่าจะเพียงพอต่อการตรวจด้วยหรือไม่
***น.พ.คำนวน อึ้งชูศักดิ์
ผอ.สำนักระบาดวิทยา
หลังจากนี้คงต้องมีการเฝ้าระวังอย่างเข้มงวด
โดยเฉพาะในส่วนของการสอบสวนโรค การวินิจฉัย ทั้งนี้ หากพบว่ามีผู้เข้าข่ายต้องสงสัยติดเชื้อไข้หวัดนก
จะต้องมีการแยกผู้ป่วยออกต่างหาก และจากกรณีของนางปราณี จะต้องกำชับไปยังโรงพยาบาลไม่ให้มีการสัมผัสกับผู้ป่วยโดยตรง
ซึ่งอาจมีการของบประมาณให้กับโรงพยาบาลในการสร้างห้องเพื่อแยกผู้ป่วยโดยเฉพาะ
เพื่อป้องกันไว้ก่อน
สำหรับข้อมูลตัวเลขล่าสุดยืนยันผู้ติดเชื้อไข้หวัดนกแล้ว
3 ราย เสียชีวิต 2 ราย มีผู้ป่วยอยู่ในข่ายต้องสงสัย 2 ราย อยู่ที่
จ.กำแพงเพชรทั้งคู่ ขณะที่มีจำนวนผู้ป่วยรอผลการตรวจยืนยันทางห้องปฏิบัติการทั้งหมด
19 ราย อยู่ที่นนทบุรี 1 ราย สระบุรี 1 ราย ราชบุรี 3 ราย สุพรรณบุรี
1 ราย ปราจีนบุรี 2 ราย กำแพงเพชร 10 ราย และนครสวรรค์ 1 ราย
สำหรับวันที่ 1 ก.ค.- 27 ก.ย.
2547 ได้รับรายงานผู้ป่วยโรคไข้หวัดใหญ่หรือโรคปอดบวม ที่อยู่ในข่ายเฝ้าระวังโรคไข้หวัดนกทั้งหมด
162 ราย จาก 32 จังหวัด ในจำนวนนี้ตัดออกจากบัญชีเฝ้าระวังเนื่องจากไม่ติดเชื้อไข้หวัดนก
137 ราย และตลอดวานนี้(27 ก.ย.) ได้ขึ้นบัญชีผู้เฝ้าระวังรายใหม่อีก
12 ราย จากนนทบุรี 1 ราย ราชบุรี 1 ราย สุพรรณบุรี 1 ราย ปราจีนบุรี
2 ราย กำแพงเพชร 6 ราย และนครสวรรค์ 1 ราย
อย่างไรก็ดี ขณะนี้กระทรวงสาธารณสุขได้เพิ่มขีดความสามารถในการตรวจยืนยันเชื้อทางห้องปฏิบัติการ
โดยนอกจากจะตรวจที่กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์แล้ว ได้ประสานกับโรงเรียนแพทย์ทุกแห่งที่ประจำภูมิภาค
ได้แก่ ม.เชียงใหม่ ม.ขอนแก่น ม.สงขลานครินทร์ ร.พ.ศิริราช และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ขณะเดียวกันก็เร่งพัฒนาขีดความสามารถของศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งมี
14 แห่งทั่วประเทศด้วย ซึ่งจะทำให้สะดวกต่อการส่งและทราบผลได้เร็วขึ้น
นอกจากนี้ กระทรวงสาธารณสุขยังได้ออกประกาศเตือนประชาชน
ในการป้องกันโรคไข้หวัดนก โดยเนื้อไก่และไข่ไก่สามารถบริโภคได้ตามปกติ
โดยขอให้ปรุงสุก 100% ด้วยความร้อนไม่ว่า ทอด ต้ม นึ่ง อบ หรือย่างก็ได้
ซึ่งความร้อนที่สูงเกิน 75 องศาเซลเซียสจะทำลายเชื้อไวรัสไข้หวัดนกได้
และขอให้งดการปรุงอาหารจากไข่ที่มีลักษณะสุกๆ ดิบๆ ได้แก่ ไข่ดาว ไข่ลวก
ไข่ต้มยางมะตูม และสลัดน้ำข้นที่มีไข่ดิบเป็นส่วนผสม
***น.พ.ประเสริฐ ทองเจริญ
ที่ปรึกษาองค์การอนามัยโลก ด้านไวรัสวิทยา
การติดเชื้อไข้หวัดนกจากคนสู่คนเป็นเรื่องที่เป็นไปได้
และก่อนหน้านี้ผมก็เคยพูดไปแล้ว สำหรับข้อสงสัยว่าเชื้อจะมีการกลายพันธุ์หรือไม่นั้น
จากการที่ผมได้ตรวจสอบเชื้อที่พบในการระบาดครั้งนี้ กับการระบาดครั้งที่ผ่านมาพบว่ายังเป็นเชื้อ
H5 N1 สายพันธุ์เดียวกันอยู่ ยังไม่มีสัญญาณที่บอกว่าเชื้อกลายพันธุ์แล้ว
ดังนั้นผมจึงประเมินว่าขณะนี้ยังไม่มีการกลายพันธุ์ของเชื้อไข้หวัดนก
แต่การกลายพันธุ์ของเชื้อสามารถเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา เพราะเป็นธรรมชาติของเชื้อไวรัสที่จะมีการกลายพันธุ์อยู่แล้ว
เป็นเรื่องที่ถูกต้องแล้วที่ทางกระทรวงสาธารณสุขออกมาระบุว่า
อาจจะมีการติดเชื้อจากคนสู่คน ในกรณีของนางปราณี แม่ของเด็กหญิงศกุนตลา
ที่ จ.กำแพงเพชร เพราะในส่วนของเด็กหญิงศกุนตลานั้น ไม่สามารถตรวจและยืนยันเชื้อได้
100% แม้ว่าอาการจะคล้ายกับโรคไข้หวัดนก แต่เชื้อที่ส่งตรวจก็ไม่แน่ว่าจะตรวจได้หรือไม่
และศพก็ถูกเผาไปแล้ว
***ดร.กุมารา ราย
ผู้แทนองค์การอนามัยโลกประจำประเทศไทย
ตามที่กระทรวงสาธารณสุขไทยได้ประกาศยืนยันผู้ติดเชื้อรายที่
3 และมีความเป็นไปได้ว่าอาจจะเป็นการติดจากคนสู่คนนั้น จากการสอบสวนโรคอย่างละเอียดเข้าใจว่า
ถ้าจะติดต่อกันได้ จะต้องมีความใกล้ชิดกันมากเป็นเวลานาน เพราะโดยปกติแล้วโรคนี้จะไม่ติดต่อกันง่ายๆ
ขณะนี้สถานการณ์ยังไม่มีความน่ากังวล
น่าวิตก หรือเป็นเหตุให้เรื่องนี้กลายเป็นปัญหาระดับประเทศหรือระดับโลก
เพราะการระบาดยังอยู่ในวงจำกัด และการสอบสวนควบคุมโรคในไทยก็ค่อนข้างครอบคลุมและรัดกุม
อีกทั้งการจะติดจากคนสู่คนก็ถือเป็นเรื่องยากมาก จึงยังไม่อยากให้ตื่นตระหนก
***ดร.สก็อต โดเวล
ผู้เชี่ยวชาญของซีดีซี
ถ้าเกิดกรณีการแพร่ระบาดจากคนสู่คนจริง
ก็คงเป็นเรื่องที่นานาชาติให้ความสนใจมาก แต่ขณะนี้เท่าที่สำรวจยังไม่พบความน่ากังวลใดๆ
เพราะผู้เข้าข่ายต้องสงสัยหรือผู้ป่วยในไทยยังคงได้รับการดูแลอย่างดี
มีการให้ยาต้านไวรัสในเบื้องต้นทุกราย อีกทั้งยังมีการสอบสวนและวินิจฉัยอย่างเต็มที่เท่าที่จะทำได้
นอกจากนี้ ตัวอย่างเชื้อต่างๆ ที่พบก็มีการส่งไปยังห้องปฏิบัติการขององค์การอนามัยโลก
และศูนย์ควบคุมโรคระบาดระหว่างประเทศของสหรัฐอเมริกา(ซีดีซี) เพื่อตรวจคู่ขนานกันไปอยู่แล้ว
ขณะนี้จึงไม่น่ากังวลเลย
***นายฮี ชาง ฉุ่ย
ผู้ช่วยผู้อำนวยการ และตัวแทนเอฟเอโอ
แห่งเอเชียแปซิฟิก
ไข้หวัดนกถือเป็นปัญหาสำคัญของโลก
และขณะนี้ก็มีความกังวลว่าจะเป็นการแพร่ระบาดจากคนสู่คนหรือไม่ ซึ่งทางเอฟเอโอก็มีความกังวลเช่นกัน
และได้ประสานงานกับองค์การอนามัยโลก ซึ่งก็ได้คำตอบว่า ในระยะอันใกล้นี้คงไม่สามารถกำจัดเชื้อไข้หวัดนกให้หมดไปจากโลกนี้ได้
ดังนั้น ประเทศต่างๆ ควรต้องลงทุนลงแรงให้มากขึ้นมาตรการการควบคุมและป้องกันโรค
แต่ทั้งนี้ ก็ยังเห็นด้วยกับองค์การอนามัยโลกที่ว่า ขณะนี้สถานการณ์ยังไม่น่าวิตกแต่อย่างใด
|