กรมการข้าวได้รวบรวมพันธุ์ข้าวพื้นเมืองที่ปลูกอยู่ในท้องถิ่นต่าง ๆ ในประเทศไทย เพื่อพัฒนาพันธุ์ข้าวท้องถิ่นไทยให้เกษตรกรนำไปปลูกขยายผลผลิตต่อไป ขณะเดียวกันเพื่อสร้างเอกลักษณ์ของข้าวไทย และปกป้องคุ้มครองพันธุ์ข้าวของไทยรวมทั้งชุมชนผู้ผลิตข้าว กรมการข้าวจะผลักดันให้พันธุ์ข้าวท้องถิ่นที่สำคัญ ๆ ได้รับการจดทะเบียนตามพระราชบัญญัติพันธุ์พืช พ.ศ. 2518 และพระราชบัญญัติคุ้มครองสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ พ.ศ. 2546 ต่อไป

ทั้งนี้ จากการสำรวจเมื่อปี 2549 พบว่า พันธุ์ข้าวท้องถิ่นที่ปลูกในพื้นที่ต่าง ๆ ในประเทศไทย มีดังนี้

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พันธุ์เหลือง 11 (กาฬสินธุ์) ซิวเกลี้ยง (เลย) เจ้าแดง (ขอนแก่น, สกลนคร)

ภาคกลาง พันธุ์เจ็กเชย เสาไห้ (สระบุรี) ขาวราชบุรี (ราชบุรี) เหลืองกอ (สระบุรี) ขาวตาแห้ง (สระบุรี, ลพบุรี) เหลืองประทิว (ราชบุรี)

ภาคเหนือ เจ้าลีซอ (เชียงใหม่,เชียงราย) เหนียวสันป่าตอง (เชียงใหม่) ผาเลือด (เชียงราย) ซิวแม่จัน (เชียงราย) ปากะยอ (เชียงใหม่) ข้าวก่ำดอยสะเก็ด (เชียงใหม่) ขาวกอเดียว (พิจิตร) ข้าวเหนียวเขี้ยวงู (เชียงราย)

ภาคใต้ เฉี้ยงพัทลุง (ปลูกทั่วภาคใต้) เล็บนกปัตตานี (ปลูกทั่วภาคใต้) สังข์หยดพัทลุง (พัทลุง, นครศรีธรรมราช) กาบดำ (นครศรีธรรมราช) สีรักษ์ (นครศรีธรรมราช) ไข่มดริ้น (นครศรีธรรมราช) เหลืองประทิว (ชุมพร).

ที่มา นสพ.เดลินิวส์ 2 มกราคม 2550